Langer doorwerken, maar hoe?

onderwijzeresDe werkloosheid stijgt nog steeds in 2010, maar macro-economen maken zich meer zorgen over de arbeidskrapte die zich vanaf 2016 al laat voelen in sectoren als de zorg en onderwijs. En verschraling van het onderwijs heeft op termijn een funeste uitwerking op onze economie die vooral gebaat is bij goed geschoolde en flexibele arbeidskrachten.
In rap tempo neemt de verhouding tussen niet- werkenden en werkenden (20-65 jaar) af van 1:8 naar 1:2 in 2040. Het TNO-symposium “Dossier Doorwerken; onderzoek en praktijk” in Amsterdam gaf mij inzicht dat ingrijpende vernieuwingen dringend gewenst zijn om arbeidsparticipatie te vergroten bij ouderen, maar ook dat laag geschoolden een bedreiging gaan vormen als zij niet herplaatsbaar zijn.
Volwasseneducatie wordt noodzaak
Prof. dr. Bernard van Praag ziet volop kansen voor oudere werknemers (vanaf 45 jaar) op de arbeidsmarkt, maar dan moet de overheid ingrijpen. De intrinsieke leerplicht volstaat volgens deze emeritus hoogleraar van de UvA niet meer. Ook volwasseneducatie is noodzakelijk. Waarbij de werknemer deels op eigen kosten zijn eigen scholing betaalt en de overheid dit fiscaal aantrekkelijker maakt. Ook de pensioenen moeten worden aangepast. Een deel volgt op 65 (67) jaar. En het tweede deel wordt opgebouwd in de jaren daarna omdat langer doorwerken voor Van Praag een vanzelfsprekendheid wordt door de explosief stijgende levensverwachting.
Lagere beloning bij carrièreswitch
Waar het nieuwe kabinet ongetwijfeld gaat steggelen over verhoging van de AOW-leeftijd, daar waren de deskundigen op het symposium er al van overtuigd dat oudere werknemers in de nabije toekomst ook nog rekening moeten houden met een lagere beloning bij een carrièreswitch. Prof. dr. Lex Burdorf van de Erasmus Universiteit Rotterdam ziet daar mogelijkheden voor mits de werknemer van morgen langer fit blijft. Minder stressvol en aangepast werk is zijn credo om mensen langer en gelukkiger aan het werk te houden.
Een interessante case vond ik hoe lager opgeleiden (denk aan stucadoors en zorgverleners) langer aan de slag blijven. De werkbelasting in deze beroepsgroepen is vaak zo hoog dat vroegtijdig uitval voor het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd vaak aan de orde is.
Jobcrafting
Dr. Luc DorenboschDr. Luc Dorenbosch (TNO Kwaliteit van Leven) liet zien hoe het fenomeen van jobcrafting kan leiden tot duurzame inzetbaarheid van deze categorie werknemers.
Jobcrafting verwijst naar kleine veranderingen die werknemers zelf aanbrengen in hun takenpakket om hun werk beter te laten aansluiten bij de eigen capaciteiten, behoeftes en sterktes. Voor hoger opgeleiden is dit fenomeen meestal een vanzelfsprekendheid. Er is ruimte voor en als deze er niet is, zoekt deze groep een andere baan.
Voor lager opgeleiden ligt dit echter anders. Extra complexiteit is ook dat laaggeschoolden minder makkelijk kunnen en willen veranderen, zowel van taak als functie. In de ideale situatie worden competenties en capaciteiten van medewerkers aangepast aan de voortdurend veranderende taken van een organisatie.
Frisse blik op je werk
Met de workshop ‘een frisse blik op je werk’ wordt de doelgroep van laaggeschoolden geholpen meer betekenis te geven aan hun huidige werk door meer gebruik te maken van eigen sterktes en zelf slimme oplossingen te verzinnen voor taken die fysiek of geestelijk een probleem kunnen gaan vormen.
Craften kan zowel op individueel niveau als ook in een groep met collega’s. In een woonzorgcentrum heeft Dorenbosch met zijn collega’s deze interventie uitgevoerd met zorgverleners. Collega’s die soms al 17 jaar dezelfde functie uitvoerden, gaven daarbij aan welke taken zij leuk vinden te doen en welke zij eigenlijk minder aantrekkelijk vinden te doen.
Slimmer werken
De verwachting is dat met kleine aanpassingen in het werk de medewerkers in onderling overleg beter inzetbaar zijn en zich meer gewaardeerd voelen. Dorenbosch gaat de resultaten van deze case nog verder onderzoeken, maar wil deze vorm van jobcrafting bij wijze van proef ook graag toepassen in andere sectoren. Daarbij valt te denken aan ondernemingen met veel routinematige werkzaamheden en of met een organisatie met weinig (onderlinge) arbeidsmobiliteit. Wil je ook in contact komen over deze vorm van slimmer werken die leidt tot duurzame inzetbaarheid, dan breng ik je graag in contact met Luc Dorenbosch.

2 reacties op “Langer doorwerken, maar hoe?

  1. Hoi Herman,

    Wat heb je veel inspiratie opgedaan op het TNO-symposium! Leuk.
    groet Marion

Reacties zijn gesloten.