Minister van Kringloopeconomie en de kunst van verleiden

Geen verspilling meer van middelen, maar een economie gebaseerd op totale hergebruik. Dat is de ultieme ambitie van Prof dr Louise Vet. In haar topinstituut voor ecologie in Wageningen voegt ze daad bij haar woord. Zelfs de ontlasting wordt hergebruik onder het motto Poep is goud waard.

Als minister van Kringloopeconomie in het Kabinet van Vernieuwing heeft Prof dr Louise Vet mij om verschillende redenen ook bekeerd. Zij richt haar pijlen niet op de groep van nog geen 3 procent van kruisridders die leven volgens de groene principes van bijvoorbeeld het consumeren van uitsluitend biologisch voedsel en het strikt scheiden van afval. Nee, Louise Vet wil vooral de traditionele BMW-rijder en de rechtse stemmer verleiden meer en beter na te denken over de wereld na morgen.

Louise Vet, die maandagavond 4 april (19.30-20.30 u) een inspiratiecollege verzorgt, bekritiseert daarom niet het verspillen van middelen, maar stimuleert een economie die is gebaseerd op totaal hergebruik. Verleiden in plaats van verketteren dus. Afhankelijk van het aantal kijkers besluiten we of de maandagavond de nieuwe vaste collegeavond wordt of dat we terugkeren naar de vrijdagmiddag. Een onderzoek leerde dat beide dagdelen de voorkeur genieten bij innovatieve ondernemers.

Op haar topinstituut voor ecologie (NIOO) in Wageningen voegt ze daad bij haar woord, want haar werkterrein is een groot innovatie proeftuin. Onder het motto “poep is goud waard” wordt zelfs de ontlasting hergebruikt als nieuwe energiebron. Want met name fosfor dat wordt herwonnen is cruciaal in de strijd om de mondiale voedselschaarste verder te voorkomen. Fosfor dreigt in een volgende generatie er niet meer te zijn.

Maar ook de betonnen vloeren die voor verkoeling maar ook voor warmte zorgen in het laboratorium van het Nederlands Instituut voor Oecologisch Onderzoek (NIOO), vind ik heel bijzonder.

Ik kijk daarom uit naar haar college en hoop dat menig ander ook geïnspireerd raakt door haar. Wellicht tot maandagavond 4 april!

Narcis als medicijn

Ik ben opgegroeid in Bollenstreek tussen de tulpen en narcissen. Bollen pellen en later hyacinten snijden waren mijn vaste vakantiebaantjes in de zomer. Sinds kort heb ik een compleet andere kijk gekregen op het bloemenspectrum dat altijd in de lente ontluikt tussen Hillegom en Sassenheim; met dank aan Jaap Leenen, een vooraanstaande kweker en veredelaar. Samen met zijn zonen Jaco (30) en Dirk (26) werkt hij aan een nieuw hoofdstuk in het canon over de bloemen.

Fascinerend vind ik vooral dat een traditionele kweker door zijn unieke praktijkkennis, maar ook door te luisteren en samen te werken met “mensen die letters eten” (gestudeerden) tot nieuwe inzichten komt. Dat is de kennisvalorisatie en innovatie avant a lettre dus!

De familie Leenen heeft eerder al naam gemaakt door bloemen te kweken op schelpen en dat legt het bedrijf WF Leenen geen windeieren. Hierbij is ook gebruik gemaakt van het netwerk van Syntens. WF Leenen is inmiddels ook medeoprichter en aandeelhouder van Holland Diversity. Samen met de universiteit van Leiden en de Kring Bedrijven Bollenstreek ‘wordt met steun van de provincie Zuid-Holland onderzoek gedaan naar hergebruik van reststoffen. Volgens grove schattingen wordt een miljard aan energie verspild bij afvalverwerking van producten uit het Westland en de Bollenstreek.

Daarbij zijn unieke kansen in kaart gebracht waar Jaap Leenen & zonen al op inspelen. De vele nieuwe soorten bloemen die zij kweken bevatten –naar nu blijkt- ook unieke stoffen. De eerste opdracht om specifieke stoffen te leveren aan een Amerikaanse farmaceut is al binnen.

,,In de tijden dat de prijs van bloemen wel eens onder druk kan komen te staan, is het een prettig vooruitzicht dat ik voor een bepaald ras meer geld kan verdienen met de reststoffen dan met de bloem of bol’, aldus Jaap Leenen. Zo werkt hij al mee aan een medicijn die remmend kan werken bij Alzheimer.

In onderstaand filmpje kijkt Jaap Leenen alvast naar een nieuwe horizon voor de bloemensector.

Angst voor een bomenepidemie

Wie is er verantwoordelijk voor verder onderzoek naar de epidemie die bomen bedreigt? Volgens de Bomenwacht heeft al bijna 70 procent (!) van de bomen last van bastknobbels (zie foto), scheuringen, bloedingen en afsterving.

De wetenschap, overheid, groensector en het bedrijfsleven verwijzen naar elkaar wie de handschoen moet oppakken. Eerste onderzoeken, uitgevoerd in opdracht van de klokkenluider (gemeente Alphen aan den Rijn), duiden er op dat het niet gaat om biologische factoren die leiden tot deze afwijkingen.

Hoogfrequente elektromagnetische velden en ultra fijnstof lijken de belangrijkste oorzaken. Onlangs kwamen lokale overheden en de groen sector bij elkaar om in Bomencentrum Nederland verder te praten over het effect van elektromagnetische straling op bomen.

Dr Andre van Lammeren van de Universiteit van Wageningen (plantencelbiologie) vertelde toen hoe hij in twee klimaatscellen 25 essen onder gelijke omstandigheden heeft gevolgd. In de ene kas stonden zes wifi routers van 100mwatt en de andere geen. In enkele maanden tijd waren de essen in de kas met de wifi aansluiting aanzienlijk aangetast en verkleurden de bladeren.

Het verband tussen straling en aantasting van de bomen is hiermee nog niet onomstotelijk bewezen, aldus Van Lammeren, maar vervolgonderzoek is zeer gewenst. Niek van ’t Wout, beleidsmedewerker groen in de gemeente Alphen aan den Rijn en de ontdekker van het nieuwe fenomeen, constateerde dat bomen die dichter bij een zendmast staan in zijn gemeente aanzienlijk minder gezond zijn.

,,En dit kan gaan om serieus geld als deze ziekte zich verder verspreidt en ontwikkelt. In Alphen aan den Rijn zijn al 400 kastanjebomen gesneuveld. Als er uiteindelijk 1200 zijn vervangen, dan is daar 1,2 miljoen gulden met deze operatie gemoeid. Dat is veel geld voor een doorsnee gemeente’’, zo becijfert Van ‘t Wout de impact. Hij hoopt en rekent voor vervolg onderzoek op steun van andere gemeenten, bij voorkeur via de VNG, het ministerie van Economische Zaken Landbouw en Innovatie, maar ook vanuit het bedrijfsleven. In onderstaand filmpje licht Van ‘t Wout zijn zorg verder toe en de wens dat de overheid zijn verantwoordelijkheid neemt om de kwaliteit van de leefomgeving serieus te nemen.