Innoveren tussen en met bomen

Steeds vaker word ik door studenten en ondernemers gevraagd wat te vertellen als innovatiepromotor van Syntens Innovatiecentrum. Afgelopen vrijdag was een bijzondere ervaring, want ik mocht het boek van de 150 jarige Koninklijke Vereniging voor Boskoopse Culturen (KVBC) in ontvangst nemen en aansluitend een korte lezing houden voor de ruim 200 gasten.

Enkele ondernemers wilden graag direct een afspraak maken, maar het mooiste compliment kwam van een 80 jarige kweker die vertelde dat ik hem wakker had geschud. Op mijn vraag of ik wellicht te hard had gesproken, antwoordde hij dat hij de zaken anders had aangepakt als hij mij eerder had ontmoet….

Bij wijze van uitzondering had ik mijn tekst vooruit al uitgewerkt. Bijgaand mijn korte lezing (met een kwinkslag naar mijn familie die toevalligerwijs uit Boskoop komt…):

Wie kent mijn oom Wim van Leeuwen, alias Willem de Zeerover? (zeker tien mensen staken spontaan hun hand in de lucht. Nooit verwacht overigens…)
Hij is namelijk de tweelingbroer van mijn moeder. Zij komen beiden uit een typisch boomkwekersfamilie in Boskoop.

Variant 1: Ik moet dus om mijn woorden letten en pak mijn geschreven tekst van 10 minuten en 22 seconden er voor de zekerheid bij

Variant 2: Ik kan vrijuit praten en kan mijn ongekuiste versie voorlezen van 10 minuten en 22 seconden.

Proficiat met uw 150 jarig bestaan.
Om te beginnen: ik heb niets met bomen, behalve dat mijn opa een eigen kwekerij had in Boskoop en dat er na zijn dood geen schulden maar ook geen erfenis overbleef voor de kinderen en kleinkinderen. Daarnaast ben ik voorzitter van het door mij zelf opgerichte Genootschap Vrienden van Hans Blokzijl. Met als privilege dat ik kind aan huis mag zijn in het Groene Paviljoen op Bomencentrum Nederland.

Innovatie als DNA
Ik heb dus geen kennis van bomen, maar in mijn DNA zit wel innovatie en ik begrijp dat ik daarom als buitenstaander de eer heb hier te mogen staan.

Ik werk als innovatiepromotor bij Syntens Innovatiecentrum. Wij helpen jaarlijks ruim 10.000 bedrijven aan inspiratie en nieuwe verbindingen die leiden tot nieuwe business. Ook in uw sector zijn we actief. We kunnen u helpen aan bijzondere kennis bij andere ondernemers uit andere sectoren, (want dan vernieuw je echt….), maar ook aan contacten met universiteiten en hoge scholen. Daarnaast kunnen we u helpen bij organisatorische innovatie, want zonder goede ondernemerscultuur rendeert geen enkele nieuwe techniek.

En dat doen we allemaal zonder rekening te sturen, want de overheid wil met Syntens ondernemers aanzetten tot permanente vernieuwingen die leiden tot nieuwe omzet en werkgelegenheid. Zonder innovatie heb je geen florerende economie meer.

Als innovatiepromotor organiseer ik onder andere de jaarlijkse MKB Innovatie Top 100, de belangrijkste en grootste prijs voor innoverende MKB-ondernemers. En mijn harte wens zou zijn dat een van de leden van de KVBC volgend jaar in die top 100 staat.

Omdat ik af en toe tussen de bomen verkeer, ben ik ook zo eigenwijs wat waarnemingen met u te willen delen over wat ik zie en hoor. Ik heb gehoord hoe trots u allemaal bent op Boskoop en uw sortiment. Ja ik zeg sortiment want dat is een woord dat alleen boom- en bomenkwekers echt kennen. En ik weet niet of dat een goed teken is. Het duidt op een gesloten wereld; vaak een wereld die vooral bezig is met producten zo mooi mogelijk te maken.

Maar de wereld van nu is een wereld die zich niet meer richt op aanbodgericht werken, maar op vraagsturing vanuit de markt. De wil van de consument wordt daarbij leidend.

Ik geef u een voorbeeld: hoeveel levert een kilo uien op? 50 euro cent. En wat kost een bakje gesneden uien van 200 gram? Ruim een euro. En wat wordt het meest gepakt uit de schappen van Appie Hein? Gesneden ui, want gemak dient de mens, maar daar moet je als leverancier wel heel goed rekening mee houden.

Mijn moeder van 80 jaar is nog altijd blij als zij een conifeer of een stekkie krijgt, maar mijn kinderen kijken al weer heel anders tegen bomen aan. Ze willen direct een boom op maat en die het liefst met schone handen planten en waar ze geen enkel zorg aan hoeven te besteden. En het liefst kopen ze dan ook nog een bijzondere boom, die de buurman niet heeft. Het gemak dient de mens toch?

Ik sprak onlangs een trendwatcher. Die vertelde dat in de nabije toekomst mensen vooral geïnteresseerd zijn in visueel aantrekkelijke bomen maar die ook nog lekker ruiken,dat je ze kan voelen en als het enigszins mogelijk is ook nog kan eten. U moet maar eens naar de site van Koppert Cress kijken en u ziet direct wat ik bedoel. Of kijken naar het filmpje over de pindakaasboom op de fansite www.hansblokzijl.nl

Als de consument voor zo’n product een mooie prijs wilt betalen en uw marge is geen 5 procent meer, maar 50 procent. Wat verkoopt u dan liever?

Toch ken ik kwekers in deze zaal die een mooie tuinderij hebben van 4 ha met een gezond eigen vermogen maar die vooral commodity bomen verkopen met geringe marges. En die zien jaarlijks hun vermogen slinken. Ze dromen nog van de tijd dat bomenzoekers met een brommertje langskwamen om hun bomen op te kopen. Ook mijn opa Van Leeuwen heeft daar nog van kunnen profiteren.

Andere tijden
Maar er zijn er andere tijden aangebroken. Er zijn ook boomkwekers, zo weet ik, die de tuin van hun buurman er bij kopen, zich dieper in de schulden steken en het over een andere boeg gooien. Dat zijn, zo schat ik in, ondernemers die luisteren naar hun klanten en de boer opgaan naar beurzen en veilingen om hun producten te verkopen. En ondernemers die investeren in nieuwe technieken, marketing en specialistisch personeel.

Als u ook een andere horizon wilt zien, dan daag ik u vooral uit eens contact op te nemen met Syntens. Het gebeurt niet vandaag op morgen, maar ik ken al een narcissenveredelaar die met een bepaald ras meer verdient met de verkoop van zijn narcis aan een farmaceut dan via de veiling. In zijn bol zit namelijk een stofje dat een bijdrage levert aan het remmen van de ziekte Alzheimer. Dus wie weet kan u ook medicijnleverancier worden. In Leiden zit een professor die daar graag onderzoek naar doet.

En vorige week was ik bij de opening van het Instituut voor ecologie in Wageningen van prof Louise Vet waar ik kennismaakte met Plant-E. Dit bedrijf wekt energie op uit planten die op een dak groeien. Toen ik vroeg of er ook energie kan worden opgewekt uit bomen, was het antwoord: Ja, mits het vochtrijke bomen zijn. Dus wie weet wordt u in de volgende eeuw de concurrent van Eneco.

Kennis is goud
Ik sluit bijna af: wie van u zit in de keuringscommissie? Wilt u gaan staan? Wilt u uw ogen dicht doen en zich voorstellen dat ik u meeneem met een vliegtuig naar Madeira. Niet schrikken, maar ons vliegtuig stort neer en wij overlijden allemaal. Hoe kan een kweker dit jaar dan zijn gouden, zilveren en bronzen waardering krijgen voor zijn nieuwe gewassen? Ik heb begrepen dat alle kennis in uw hoofden zit en nergens is opgeslagen.

Mijn advies is: uw kennis is goud waard en verzilver deze kennis. Veel Nederlandse bedrijven verdienen tegenwoordig meer met de export van kennis dan met het produceren van producten.

Ik wens u eeuwig veel geluk, plezier en inspiratie tussen de bomen. Ik kan er geen dag zonder!

Bedankt voor uw aandacht!

Quiz als toegift
Als er nog 22 seconden over zijn, dan doe ik nog graag een korte verkiezing over de meest innovatieve ondernemer. Mag dat?
Ik moet op stel en sprong mijn huis leeg halen omdat ik mijn huis binnen 24 uur heb verkocht en ik wil graag al mijn kennis aan u doorgeven. Want delen is nog altijd vermenigvuldigen. En weggeven, geeft altijd een goed gevoel.

Ik wil u vragen allemaal te gaan staan:
1. Wie heeft om de drie jaar minimaal een nieuw product?
Wilt u gaan zitten als u dat daar niet in slaagt

2. Wie werkt regelmatig samen met een hoge school of universiteit om wat te laten onderzoeken?
Wilt u gaan zitten als u dat niet of nauwelijks doet

3. Wie bekijkt jaarlijks, eigenlijk permanent, hoe hij het talent van zijn mensen beter kan benutten?
Wilt u gaan zitten als u dat eigenlijk nooit doet

4. Wie denkt dat hij de komende jaren met minimaal 10 procent groeit qua winst en omzet?
Wilt u gaan zitten als u denkt dat niet te realiseren

5. Wie reserveert ca 5 procent van de omzet voor onderzoek, scholing en of experimenten?
Wilt u gaan zitten als u denkt dat niet te realiseren

Voor de leden die nu staan heb ik een aantal innovatieboeken die ik graag beschikbaar stel om u nog meer en beter te laten vernieuwen. Ik weet zeker dat voor u de bomen dan letterlijk tot in de hemel gaan groeien. Maar besef ook dat de kennis van nu, de geschiedenis van morgen is.

(NB: Na de derde vraag bleven er nog maar twee personen over die de boeken hebben verdeeld onder de gasten)

De foto’s tijdens de feestdag zijn gemaakt door Rieni Stolwijk