Communicatieprofessional: van regisseur naar sparring partner

2TPF0195Bestaat er over tien jaar nog een afdeling communicatie? Zo luidde de hamvraag van de jubileumbijeenkomst (20 jaar) van d’associatie, het netwerk van communicatiemanagers. Als trouw lid en innovatiepromotor werd mij duidelijk gemaakt dat ook van mij een bijdrage werd verlangd in de organisatie van het seminar omdat ik al jaren niet meer geloof in de rol van de (communicatie)manager.
Ik geloof meer in de ondernemende medewerker (intrapreneur) en constateer dat managers te weinig toegevoegde waarde hebben. Lees verder

Repair Cafe: niet weggooien maar herstellen

wp69821d53_05_06
Power to the people vind ik het meest fascinerend fenomeen van deze eeuw. Mooie voorbeelden hiervan zijn:
– We maken en organiseren onze eigen energie
– De vrijheid van meningsuiting via social media leidt tot de val van dictatoriale regimes
– Levenslang (gratis) leren via coursera, initiatief van oa Harvard University

Bestaande business modellen komen in rap tempo ter discussie te staan door de deeleconomie.
Particulieren die met hun auto zelf taxichauffeur spelen via Uber zorgen voor verhitte reacties bij taxicentrales die veiligheid en klantvriendelijkheid op eens als toegevoegde waarde claimen. De wereld lijkt op z’n kop gezet te worden… Lees verder

Innovatielab: leren en ondernemen op Campus Den Haag

Aquaponics-System

aquaponics-home-kit-2

Als je nieuwsgierig bent naar nieuwe kennis dan krijgt de wereld onbegrensde mogelijkheden. Met dank aan dr. Ulrich Mans, verantwoorde-lijk voor research futures aan het Centre for Innovation van Campus The Hague, heb ik dat weer mogen ervaren.

Aanleiding was een gesprek over een netwerktool (www.lynksoft.com) die voor de media is ontwikkeld maar volgens mij ook kan worden gebruikt voor business generation. Ik hoop daar in een later blog meer over te melden. Lees verder

Op expeditie met De Groene Groep

20140618_153151Deze maand ben ik een dag op expeditie geweest met ondernemer Martien de Groene van De Groene Groep.
“Expeditie” is een initiatief van de Big Improvement Day, een dag dat beslissers op de derde dinsdag van januari bij elkaar komen met als doel kennis over te dragen of anderen te inspireren.

Door een dag in elkaar te investeren hebben Martien en ik elkaar op allerlei manieren beter leren kennen. En dat schept een band om in de toekomst ook samen wat te doen en de opgedane kennis toe te passen.
Maar ik ben vooral onder de indruk gekomen van de wereld van het commerciële vastgoed waarin De Groene Groep uit Rotterdam een voorname rol speelt met de exploitatie van kantoren, logistieke centra, woonmalls (onder andere Emmen, Assen en Drachten) en winkels over heel Nederland. Lees verder

Innoveren met 50PLUS-Europa

20140319_165721Afgelopen maanden heb ik mij als vrijwilliger ingezet voor de campagne van 50PLUS voor de Europese verkiezingen. In mijn blog www.50plus-europa.nl doe ik daar uitgebreid verslag van.

Graag gebruik ik mijn blog ook om duidelijk te maken dat Europa cruciaal is voor innoverende ondernemers. En waarom een stem op 50PLUS morgen er toe doet! Lees verder

Innoveren met aanbesteden in de bouw

Norm-teq - nominatie KWIPlaquetteHarrie Evers van Norm-teq (op de foto met Anne-Marie Rakhorst) boeit mij voortdurend als ondernemer met hart voor innovatie. De oud winnaar van de MKB Innovatie Top 100 en latere winnaar van Duurzame Dinsdag, Nederlandse Bouwprijs en Koning Willem 1 plaquette voor duurzaam ondernemerschap heeft nu zijn tanden gezet in de taaie Europese aanbestedingsregels.

In zijn woonplaats Hengelo was hij betrokken bij de inrichting van stadspark Weusthag. Eind 2014 moet een uitkijktoren verrijzen in het 90 ha grote gebied. Als wijkbewoner en (bouw) ondernemer met uitzicht op het park praatte Evers mee over deze landmark. De toren mocht niet duurder dan 115.000 euro worden en moest hoger dan 20 meter zijn zodat de toren uitstak boven de hoogste bomen. Zo ontfutselde Evers de opdrachtgever.

Als ondernemer heeft Evers veel (slechte) ervaringen bij aanbestedingsprocedures. Ze zijn doorgaans tijdrovend, taai, kostbaar en bijna altijd wordt gekozen voor de goedkoopste kandidaat; zelden voor de beste en duurzaamste aanbieding.
Met zijn kenmerkende enthousiasme en drive overtuigde hij de acht andere leden van de selectiecommissie van een andere benadering. ,,Innovatie is niet mogelijk zonder doordacht opdrachtgeverschap.’’ En met een knipoog naar voetbalwijsgeer Johan Cruijff: ,,Je ziet het pas als je het door hebt.’’

De gemeente stelde daarop een pakket van wensen samen, maar ook welk bedrag er mee gemoeid zou mogen zijn. Vervolgens werden consortia van bedrijven (architect, uitvoerende partij, leveranciers enz) uitgenodigd te reageren en later uitgenodigd voor een informatiemiddag.

In alle openheid werden de wensen toegelicht, maar ook de haalbaarheid getoetst bij de 15 partijen. Evenals de mogelijke ontwerpvergoeding en uiterste datum van inlevering. Er werd geen dictaat opgelegd, maar in gezamenlijk overleg spelregels opgesteld!

Een goede ondernemer moet ook soms ook opportunist zijn, want Harrie Evers werd in verlegenheid gebracht met de vraag van een collega ondernemer of hij ook verantwoordelijk bleef voor het onderhoud wanneer de verf na vijf jaar zou afbladderen van zijn constructie van metaal…. Spontaan verklaarde Harrie dat dit niet werd verwacht, maar dat de toren zou worden voorzien van een bordje met de naam van de bouwer. ,,Want dan ben je haast verplicht een blijvende en mooie toren van te maken….’’

Een deskundigheidspanel, met onder andere de stadsarchitect van Hengelo, deed de voorselectie. Hierbij werd vooral gekeken naar de technische haalbaarheid en of ze voldeden aan het wensenpakket. Daarna boog de selectiecommissie zich over de negen overgebleven ontwerpen en bepaalde elk lid op basis van eigen intuïtie zijn of haar keuze.

Meer gekregen dan gehoopt
Het resultaat was overweldigend, aldus Harrie Evers. Omdat niet meer de prijs leidend was, probeerden de kandidaten zich met creativiteit en innovatie te onderscheiden. ,,Er werd zelfs meer geleverd dan gehoopt. Omdat in een vroeg stadium gespecialiseerde partijen met elkaar samenwerken en zich niet meer op prijs kunnen onderscheiden, zoeken ze de kracht van het beste ontwerp. Het resultaat is aanbod dat de vraag overstijgt. Het innovatievermogen wordt geprikkeld. Dat is pure winst.
,,Als je een toren van minimaal 20 meter hoogte wil, dan krijg je meestal een toren van die hoogte. Er zat nu zelfs een ontwerp van 33 meter hoogte bij. Een toren met een dubbele helix was unaniem de beste volgens alle leden.’’

Zelfs de afvallers complimenteerden de gemeente met de keuze. Uiteindelijk ging het toch mis want de indiener bleek niet zelf in staat de uitvoering zelf ter hand te nemen. Maar ook met de nummer 2 van de lijst, een rode kelk, bleek een aanvaarbare keuze.

Nationaal Renovatie Platform
Harrie Evers is overtuigd van deze innovatieve werkwijze dat hij zijn geloof nu ook predikt bij het Nationaal Renovatie Platform en andere gemeenten die er inmiddels voor open staan.

DSC_0007De voordelen:
1. Maximale creativiteit van de markt
2. Kans dat je meer krijg dan verwacht
3. Iedereen weet waar hij aan toe, want fabrikanten en producten zijn bekend
4. Geen discussies omtrent meer en minder werk
5. Geen discussie omtrent kwaliteit
6. Marges én daarmee prijs staat niet ter discussie
7. Last but not Least: iedereen is en blijft tevreden. Het wordt eens een keer leuk!

Hoe word je een briljante wetenschapper?

Eric2JPGIk zoek het toeval en onverwachte graag op. Dat leidde onlangs tot een ontmoeting met Eric-Wubbo Lameijer (37) die studie doet naar talentontwikkeling in de wetenschap. Voor mij was dit een interessante ontmoeting omdat ik mij de komende jaren wil concentreren op talentontwikkeling, verduurzaming van bedrijfsleven en samenleving en gezondheid(szorg). Het gesprek gaf mij weer nieuwe inzichten en inspiratie die ik graag met de lezers van dit blog wil delen.

Tal van briljante wetenschappers, onder wie Richard Feynman (winnaar Nobelprijs natuurkunde), hadden, verrassend genoeg, geen extreem hoog IQ. Andere factoren bepaalden of ze succesvol waren, zo concludeerde Eric-Wubbo. Hij doet onderzoek naar de kritische succesfactoren bij topwetenschappers als Einstein, Darwin en Nobelprijswinnaars. Hij geeft daarnaast workshops wetenschapstalent voor promovendi en bachelor- en masterstudenten.

Vier zaken lijken bepalend te zijn om briljante wetenschap te kunnen bedrijven:

1. Kennis: Elke expert, of hij nu voetballer, violist of wetenschapper is moet vooral veel ‘vlieguren’ maken om goed te worden. Globaal gaat het om 10.000 uur. Dat betekent niet alleen doen (werken), maar vooral ook permanent blijven leren, bij- en herscholen. Zorg altijd voor verdieping door veel vakliteratuur te blijven lezen. Levenslang leren moet je dus leuk vinden. Nobelprijswinnende ontdekkingen worden dan ook meestal pas gedaan als de wetenschapper 20 jaar of meer in het vak zit.

2. Motivatie: doe vooral onderzoek dat je zelf leuk vindt. Of maak anders ruimte voor eigen onderzoek, want dat motiveert. Einstein spijbelde zelfs om tijd vrij te maken voor zaken die hij wel leuk vond.

3. Omgeving: Eric-Wubbo adviseert studenten minstens een maand tijd te investeren in de zoektocht naar een geschikte mentor, want een mentor kan het verschil maken tussen een gemiddelde hoogleraar worden of het winnen van de Nobelprijs. In de praktijk doen niet alle studenten dat, omdat het veel werk is, maar het is zeker de moeite waard.

4. Creativiteit: Zorg elke dag voor het krijgen van ideeën (al is het maar 5 minuten per dag). Deel en toets ze met anderen en voer er uiteindelijk een uit. Werk vooral samen met anderen, bij voorkeur met mensen die slimmer zijn dan jij, aldus Eric-Wubbo. En stop niet alle energie in één project, maar in verschillende. De ervaring is dat je dan zelden vastloopt en daardoor kennis kan verrijken en overdragen tussen projecten.

Eric-Wubbo Lameijer is zelf als kind al besmet met wetenschap. Zijn vader (apotheker) las hem op 9 jarige leeftijd al voor uit het boek Smeltkroezen van Bernard Jaffe. Op de middelbare school won hij de nationale scheikundeolympiade en mocht zich daarna in Oslo meten met leeftijdsgenoten van over de hele wereld. Hij studeerde cum laude af in de farmacochemie aan de VU in Amsterdam en promoveerde daarna in Leiden op onderzoek waarin hij een computerprogramma ontwikkelde dat chemici kan helpen bij het ontwikkelen van geneesmiddelen.

Uiteindelijk wil hij zich vooral ontwikkelen als talentontwikkelaar voor de wetenschap, wetenschappers te helpen het beste uit henzelf en hun onderzoek halen. Dat is zijn passie. In de loop van dit jaar wil hij zijn boek over dit onderwerp afronden. Hij zoekt daarvoor een Engelstalige wetenschappelijke uitgever. Maar tips en suggesties voor literatuur over wetenschapstalent blijven ook welkom. Want nog lang niet alle raadsels van wetenschapstalent zijn opgelost.

Mijn levenscirkel met Jan Boels

20140321_194736Ik geloof in levenscirkels. Dat varieert van geboren worden en later sterven als kind in de handen van onze eigen kinderen, maar ook dat we elkaar in verschillende levens blijven tegenkomen.

Jan Boels memorial lecture
Vrijdag had ik weer zo’n bijzondere ervaring bij de Jan Boels memorial lecture in Maastricht. Jan overleed bijna twee jaar geleden. Op zijn sterfbed promoveerde hij op zijn proefschrift over de Oostenrijkse econoom Joseph Schumpeter. Zijn promotor was Luc Soete, tegenwoordig rector magnificus van de Universiteit van Maastricht.

Jan ontmoette ik in mijn leven als voetbaljournalist. Hij was met zijn bedrijf General Biscuits Lu verbonden als sponsor aan Fortuna Sittard. Zijn broer Paul was in die tijd voorzitter van de Limburgse club die in de hoogtijdagen Europees voetbal speelde tegen Everton. Jan was echter geen doorsnee sponsor. Met oa wijle Gerrie Knetemann en Studio Sport verslaggever Evert ten Napel en zijn eeuwige persoonlijke rechterhand Japke Kramer bedacht hij een aanleiding ons vaker te zien: de vriendenclub Een Maal Per Jaar.

Schumpeter
Als een soort dispuut maakten we jaarlijks Roosendaal of Antwerpen onveilig. Maar tussen de drank en spijzen groeide ook een uitzonderlijk verbond tussen Jan en mij. Om de twee maanden organiseerden we bijpraat sessie. Ik kreeg dan gratis college over economische theorieën en Jan luisterde ademloos naar mijn fantasieën wat ik wilde doen. Tussendoor leerde ik zijn zoon kennen en liep zijn dochter stage bij mij, in mijn KNVB-tijd. Jan werd ook commissaris van de European American Soccer Foundation die ik oprichtte met twee andere vrienden.

Daarna verbrak onze relatie. Jan stopte vervroegd met werken, pendelde tussen Brasschaat en Ibiza. Zijn passie voor Schumpeter stimuleerde hem te promoveren op de relatie van innovatie en economie. Drie jaar geleden kreeg ik weer een mini college. Jan Boels stelde voor onze vriendschap nieuw leven in te blazen. Mijn werk als innovatiepromotor en zijn theorie over creatieve destructie vormde volgens hem een opmaat naar nieuwe verdieping. In de ogen van Schumpeter is investeren met geld om groei te bevorderen weggegooid geld. Uitsluitend technische innovatie die leidt tot vernieuwing kan leiden tot (nieuwe) groei.

We hadden elkaar weer gevonden in deze nieuwe levenscirkel. Maar de verwoestende ziekte kreeg Jan Boels weer in haar greep. Hij leeft nu in mijn eeuwige herinnering voort. Vandaar dat de Studium Generale afgelopen vrijdag voor mij heel bijzonder was. Niemand minder dan Henk van Os, oud directeur Rijksmuseum, verzorgde de lezing onder de prikkelende titel „Orchideeën op de mestvaalt, kunst en economie in het Venetie van de 18e eeuw”. In de voortuin van de Tefaf sprak de emeritus hoogleraar kunst- en cultuurgeschiedenis over het verband van het proefschrift van zijn vriend en de relatie met de ontwikkeling van Venetie. Fascinerend, maar soms ook te hoog gegrepen voor mij (moet ik eerlijk bekennen).

Valorisatieparagraaf ‘Jan Boels’
Maar het grootste compliment kwam vervolgens van Luc Soete. Hij is zo geraakt door de ondernemende wetenschapper Jan Boels dat met ingang van volgend studiejaar alle afgestudeerden in Maastricht ook een valoratieparagraaf moeten verzorgen over de relatie tussen de onderzochte theorie en de praktijk. Kennis moet praktisch(er) worden aldus de rector magnificus. Jan Boels heeft aan de basis gestaan van deze nieuwe benadering.

Ik voelde mij vrijdag verward na deze reactie. Als eerbetoon en vorm van trots heb ik mij na afloop laten fotograferen met Luc Soete (l) en Paul Boels (r), die aan de basis stond van mijn vriendschap met zijn broer Jan.

Ruimte voor voedsel waar je van opknapt in het ziekenhuis

ruimtevaart-man-in-spaceNa mijn besluit te stoppen met de organisatie van de MKB Innovatie Top 100 krijg ik de kans na te denken over andere dromen. En die heb ik genoeg!
Een daarvan is de ontwikkeling van ruimtevaartvoedsel. Twee jaar geleden bedacht ik dat de kennis in de ruimtevaart (met name rondom gewichtloosheid) zou kunnen leiden tot nieuwe medische inzichten.

Roel Vonk, hoogleraar medische voedingsleer (Universitair medisch centrum Groningen), internist/intensivist Dr. Arthur van Zanten (Ziekenhuis Gelderse Vallei, het voedingsziekenhuis van Nederland), ISTA (een commercieel netwerkorganisatie voor Russische ruimtevaart) en enkele MKB ondernemingen waaronder Koppert Cress raakten snel enthousiast.

Wetenschappelijke publicatie
Inmiddels heeft een wereldconcern voor voeding laten weten deze optie nader te willen onderzoeken. In het voorjaar moet dit leiden tot een wetenschappelijke publicatie over spiermassa verlies bij (IC) patiënten. Als initiatiefnemer onderzoek ik nu de mogelijkheden niet alleen kennis maar ook middelen te verzamelen voor nader onderzoek. Speerpunt hierbij wordt samenwerking met de vermaarde Skolkovo Foundation in Rusland.

0a70771Onlangs bezocht ik ter voorbereiding op een mogelijk vervolg Arthur van Zanten (foto), die al diverse internationale presentaties over voeding op zijn naam heeft staan. Met de astronaut als rolmodel kunnen we waarde creatie realiseren voor patiënten op een intensive care afdeling, zo is zijn overtuiging. Patiënten op een Intensive Care verliezen vaak in zeer korte tijd aanzienlijke spiermassa met als gevolg dat het herstel moeizamer en langzamer verloopt en zelfs de overlevingskansen verslechteren. Wat zou het daarom mooi zijn wanneer we de kennis en ervaring op het gebied van gewichtloosheid in de ruimte die immers ook leidt tot spiermassaverlies in de medische sector kunnen toepassen voor de aller ziekste patiënten?

Leren van astronauten
Interessant is exact te weten hoe en wanneer spieratrofie ontstaat. Door gebrek aan beweging, langdurige (bed)rust worden spieren dunner en treedt krachtverlies op. In de ruimtevaart hebben astronauten gedurende een lange periode te maken met beperkte bewegingsruimte, gebrek aan zwaartekracht en vaak eenzijdige voeding. Van Zanten denkt daar veel van te kunnen leren. Daarnaast zijn verstoringen in dag- en nachtritme en het effect van gewichtloosheid op het menselijk brein uitdagende onderzoeksdomeinen. Het Donders Instituut in Nijmegen doet daar reeds onderzoek naar.

De ambitie is inzicht te krijgen hoe met fysieke interventies en verrijking van voedsel IC-patiënten sneller en beter kunnen laten herstellen. Dit lijkt Science Fiction, maar de betrokken wetenschappers zijn er van overtuigd dat de expertise uit de ruimtevaart ons verder kan helpen.

Voeding ‘at your request’
In Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede is al positieve ervaringen opgedaan met een a la carte voedingsconcept “At Your Request” waarbij patiënten door roomservice snel vers bereide maaltijden geleverd krijgen en bewuster en beter eten. Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede is het eerste ziekenhuis in Europa dat dit concept heeft geïntroduceerd. Op dat vlak wordt ook nauw samengewerkt met de Wageningen Universiteit met als centrale thema’s (top)sport, voeding en bewegen.

UnknownArthur van Zanten en Roel Vonk (foto) dagen nog meer ondernemingen en kennisinstellingen uit met ons mee te doen. De maatschappelijke impact om mensen sneller en beter te laten genezen is groots en dankbaar. Samenwerking tussen medisch zorg en ruimtevaart kan wat on betreft een grote vlucht gaan nemen! Ik droom verder en werk er graag verder aan mee!

Oog voor innovatie

logo_oogvoorlezenVanaf heden organiseer ik niet meer de MKB Innovatie Top 100. Ik verschil met de Kamer van Koophandel fundamenteel van mening over de opzet, ambitie en mijn rol bij dit jaarlijkse evenement dat ik acht jaar geleden heb bedacht voor Syntens Innovatienetwerk. Dat is even slikken maar het biedt ook kansen voor de toekomst om je energie in nieuwe ontwikkelingen te steken.
Ik kijk zelf terug op een reeks aan hoogtepunten die ik koester. De MKB Innovatie Top 100 is niet alleen uitgegroeid tot de grootste en belangrijkste innovatieprijs voor het MKB, maar heeft mij (geestelijk) verrijkt. Mijn netwerk is nog groter en waardevoller geworden. Maar nog veel belangrijker: Ik heb er vooral heel veel plezier aan beleefd. Steeds vaker merk en zie ik dat dit de basis is voor (succesvolle) samenwerking en het verkrijgen van wederzijds vertrouwen.

Afgelopen week bracht ik daarom eindelijk een bezoek aan Jan-Willem de Theije die met zijn zakenpartner Marcel L’Herminez een prachtige innovatie (Oog voor lezen) heeft geïntroduceerd die afgelopen jaar in de top 100 stond. Zij hebben voornamelijk met eigen geld en deels met subsidies een apparaat ontwikkeld dat meet in welke mate mensen technisch, begrijpend en strategisch kunnen lezen. Het stelt ook de mate van dyslexie vast.

Op dit moment telt Nederland 1,5 miljoen laaggeletterden in de leeftijd van 15-65 jaar. Dat betekent dat zij lezen op het niveau van groep 6 of lager van de basisschool. En eenzelfde aantal burgers met een academische of HBO achtergrond lezen op het niveau van MBO. De overheid heeft becijferd dat deze toenemende beperking onze samenleving op jaarbasis 600 miljoen euro kost.

Daarentegen wordt op scholen te vaak en te snel dyslexie gediagnostiseerd omdat hiermee een remedial teacher kan worden gefinancierd. Jan-Willem de Theije bepleit daarom voor meer en beter onderzoek. ,,Voor 300 euro brengen wij in twee uur de exacte leesbeperkingen in kaart, maar geven we ook concreet inzicht hoe de leesvaardigheid kan worden verbeterd.’’

Jan-Willem, eigenlijk accountant van beroep, raakte geobsedeerd door deze bijzondere eyetracktechniek door zijn eigen zoon. Diens Citotoets score correspondeerde geenszins met het veel lagere schooladvies van zijn leerkracht. ,,Door deze inschattingsfouten gaat veel talent verloren. En met relatief weinig moeite is veel aan dit functioneel analfabetisme te doen.’’

Met Prinses Laurentine als ambassadeur voor laaggeletterdheid wordt steeds vaker aandacht gevraagd voor deze ontwikkeling dat we steeds slechter lezen. Lezen wordt echter steeds belangrijker, want we ‘consumeren’ dagelijks gemiddeld: 87 webpagina’s, 80 chatberichten via Whatsapp, 65 mailtjes, 4 smsjes, kijken 15 minuten naar Youtube, 23 minuten naar berichten op Facebook, 195 minuten tv, 1,4x zoekopdrachten via Google, 2 Linkedinpagina’s en 250 tweets…..

Bijgaand een korte toelichting van Jan-Willem de Thije: